طراحی مفهومی یک روفگاردن معاصر در خیابان پنجم ولنجک، یکی از محلههای شاخص و آرام شمال تهران. این پروژه با هدف تبدیل فضای پشتبام به یک محیط زندگی بیرونی کامل، چندلایه و هماهنگ با سبک زندگی شهری طراحی شده است. طرح حاضر هنوز به مرحله اجرا نرسیده و بهعنوان نمونه کار مفهومی توسط سورن ویلا ارائه میشود تا رویکرد طراحی در خلق فضاهای بیرونی مدرن، کاربردی و احساسی را به نمایش بگذارد. همچنین این روف در دو بخش است بخش مشاع و بخش خصوصی که خصوصی برای طبقه اخر و بخش مشاع برای بقیه طبقات هستند.
ایده اصلی پروژه بر پایه ایجاد تعادل میان معماری سخت و طبیعت نرم شکل گرفته است. بهجای یک فضای باز یکدست، پشتبام به مجموعهای از مناطق مجزا اما بههمپیوسته تبدیل شده که هر کدام کاربری و حس متفاوتی دارند. مسیرهای چوبی و سنگفرش، دیوارهای افقی چوبی، فلاورباکسهای بتنی و چوبی، و پوشش گیاهی متنوع، زبان بصری یکپارچهای را در سراسر طرح ایجاد کردهاند. این زبان بصری هم حس حریم خصوصی را تقویت میکند و هم جریان حرکت را در فضا روان و طبیعی نگه میدارد.
طراحی بخش غربی
در بخش غربی طرح، یک فضای نشیمن نیمهباز با کفپوش چوبی و آتشگاه مرکزی قرار گرفته است. این بخش برای دورهمیهای شبانه و استراحت در هوای خنک طراحی شده و با دیوارهای نیمهارتفاع و گیاهان اطراف، حسی گرم و صمیمی پیدا کرده است. مسیر چوبی از این فضا به سمت مرکز حرکت میکند و به تدریج به مناطق بازتر و سبزتر متصل میشود. در میانه طرح، سطوح چمنی وسیع همراه با جزیرههای گیاهی و درختان زینتی، حس یک باغ واقعی را در ارتفاع ایجاد کردهاند. این بخشها نهتنها زیبایی بصری دارند، بلکه به تنظیم دمای محیط و ایجاد سایه طبیعی کمک میکنند.
یکی از نقاط شاخص طرح، دیوارهای افقی چوبی با خطوط موازی و رنگهای خنثی است که در چند نقطه بهعنوان جداکننده و عنصر معماری ظاهر شدهاند. این دیوارها هم نقش پارتیشن را بازی میکنند و هم قابهایی برای گیاهان و درختان ایجاد کردهاند. در کنار یکی از این دیوارها، یک آبشار سنگی کوچک طراحی شده که صدای ملایم آب را به فضا اضافه میکند و حس آرامش را تقویت مینماید. آب در این طرح نهتنها یک المان تزئینی، بلکه بخشی از تجربه حسی فضا محسوب میشود.
طراحی بخش شرقی
در بخش شرقی، یک آلاچیق چوبی با سقف مشبک و فضای نشیمن یکپارچه قرار دارد. نیمکتهای L شکل با کوسنهای نرم و رنگهای خنثی، در کنار دیوار آبیرنگ و فلاورباکسهای مرتفع، یک نشیمن کامل و راحت ایجاد کردهاند. سایه درختان اطراف و گیاهان رونده روی سازه، این فضا را در طول روز خنک و دلپذیر نگه میدارند. کفپوش ترکیبی از سنگ و چوب در این بخش، انتقال نرمی میان فضای سبز و بخش سختافزاری ایجاد کرده است.
نوع پوشش گیاهی
پوشش گیاهی طرح با دقت انتخاب شده تا هم زیبایی چهارفصل داشته باشد و هم نگهداری نسبتاً سادهای نیاز داشته باشد. ترکیب درختان برگریز و همیشه سبز، بوتههای زینتی، سرخسها، گیاهان پوششی و گونههای مقاوم به شرایط پشتبام، لایههای مختلف سبزی را شکل دادهاند. فلاورباکسهای بتنی خاکستری و چوبی، هم ارتفاع متفاوتی به فضا دادهاند و هم مرزهای نرم میان مسیرها و چمن ایجاد کردهاند. این لایهبندی گیاهی باعث میشود فضا از هر زاویه دید متفاوت و جذابی داشته باشد.
نورپردازی روف گاردن طراحی
نورپردازی در این طرح مفهومی بهگونهای در نظر گرفته شده که در شب نیز هویت فضا حفظ شود. نورهای خطی در زیر نیمکتها، نورپردازی ملایم روی دیوارهای چوبی و چراغهای نقطهای در میان گیاهان، فضایی امن و دعوتکننده ایجاد میکنند بدون آنکه حس مصنوعی یا بیش از حد روشن به وجود آورند. سایهبانهای سبک و چترهای سفید در برخی نقاط نیز امکان استفاده در ساعات آفتابی را فراهم کردهاند.
از نظر عملکردی، طرح سعی کرده نیازهای مختلف یک خانواده یا گروه دوستان را پوشش دهد: فضایی برای استراحت آرام، نقطهای برای پذیرایی و دورهمی، مسیری برای پیادهروی کوتاه، و گوشههایی برای خلوت و فکر کردن. اتصال بصری میان بخشهای مختلف به گونهای است که حتی وقتی در یک نقطه نشستهاید، حس یکپارچگی کل فضا را از دست نمیدهید.
این روفگاردن در خیابان پنجم ولنجک، با توجه به بافت آرام و ویلایی محله، بهگونهای طراحی شده که هم با معماری ساختمان موجود هماهنگ باشد و هم هویت مستقلی از خود نشان دهد. استفاده از متریالهای طبیعی مانند چوب و سنگ، در کنار رنگهای خنثی و گیاهان متنوع، فضایی معاصر اما گرم و انسانی خلق کرده است.
در نهایت، این پروژه یک نمونه طراحی مفهومی است که هنوز اجرا نشده. هدف از ارائه آن، نمایش توانایی در برنامهریزی فضایی، ترکیب معماری و طبیعت، و خلق تجربهای کامل از زندگی بیرونی در مقیاس پشتبام است. طرح حاضر میتواند نقطهی شروعی برای گفتوگو درباره نیازهای واقعی کارفرما و تطبیق آن با شرایط اجرایی و اقلیمی باشد.
